دانشنامه حمل
توییستلاک، اتصالات کانتینر و لشینگ
چه چیزی کانتینر را به کشتی، کامیون و قطار قفل میکند و چه چیزی بار را داخل کانتینر نگه میدارد. موس را روی شکلها نگه دارید یا رویشان بزنید تا هر قسمت توضیح داده شود.
گوشههای ریختهگری و توییستلاک
کانتینرها فقط از گوشهها به هم وصل میشوند. هر کدام از هشت گوشه یک قطعه فولادی توخالی با سوراخهای استاندارد است و توییستلاک قفل کوچکی است که دو گوشه را به هم وصل میکند: مخروطهایش در سوراخهای بیضی میروند و با یک چهارم دور چرخش قفل میشوند.
موس را کمی روی هر قسمت نگه دارید یا رویش بزنید.
گوشههای ریختهگری و توییستلاک
هر کانتینر هشت گوشه ریختهگری دارد. توییستلاک گوشه پایینی یک کانتینر را به گوشه بالایی کانتینر زیری وصل میکند. موس را روی هر قسمت نگه دارید یا رویش بزنید.
انواع توییستلاک و اتصالات
روی کشتی، در انبار، روی کامیون و روی قطار قفلهای متفاوتی به کار میرود. رایجترینها:
توییستلاک دستی
با دست جا زده میشود و با دسته میچرخد. ارزان و ساده؛ در کشتیهای قدیمیتر، بارجها و دپوها رایج است.
توییستلاک نیمهخودکار (SATL)
روی اسکله، پیش از بالا بردن کانتینر، به گوشههای پایینی آن زده میشود. وقتی کانتینر پایین گذاشته شود خودش قفل میشود و با میلهای که سیم آزادکننده را میکشد باز میشود.
توییستلاک تمامخودکار (FATL)
هنگام نشستن قفل میشود و وقتی جرثقیل کانتینر را با کمی شیب بالا بکشد آزاد میشود. بین ردیفها گروه مهار لازم نیست و کار بندری در کشتیهای بزرگ سریعتر میشود.
توییستلاک پایه و فونداسیون
در پایههای ثابتی که به عرشه یا درب انبار جوش شده قفل میشود؛ اغلب پایه دمچلچلهای که قفل در آن سُر میخورد.
کُن چیدمان (Stacking cone)
کانتینرها را در انبار همراستا میکند بدون اینکه قفل کند. نوع تکی و دوتایی دارد؛ کن دوتایی دو کانتینر ۲۰ فوت را کنار هم وصل میکند.
قفل میانی (Midlock)
قفلی برای وسط خانه ۴۰ فوتی وقتی دو کانتینر ۲۰ فوت پشت سر هم در آن چیده میشوند.
اتصال پل و ابزار مهار
اتصال پل بالای ستونهای کنار هم را به هم وصل میکند. میله مهار با پیچ کشش ردیفهای پایینی روی عرشه را محکم میکند.
قفل شاسی و واگن
کامیون و واگن کانتینربر توییستلاک یا زائده ثابت خودشان را در گوشهها دارند. هر چهار قفل باید پیش از حرکت جا بیفتند و بسته شوند؛ کانتینر قفلنشده ممکن است در پیچ یا ترمز سقوط کند.
مهار (لشینگ) کانتینر روی کشتی
زیر عرشه، ریلهای راهنمای انبار کانتینرها را نگه میدارند. روی عرشه، توییستلاکها ردیفها را به هم وصل میکنند و میلههای مهار ردیفهای پایینی را به کشتی میبندند. این کار را خدمه کشتی یا گروه مهار پایانه طبق دستورالعمل مهار بار کشتی (Cargo Securing Manual) انجام میدهند.
موس را کمی روی هر قسمت نگه دارید یا رویش بزنید.
مهار کانتینر روی کشتی
این برش عرضی نشان میدهد کانتینرها در انبار کشتی و روی عرشه چطور نگه داشته میشوند. موس را روی هر قسمت نگه دارید یا رویش بزنید.
مهار بار داخل کانتینر
کانتینر بار را از باران و آفتاب حفظ میکند، نه از تکان. فرستنده باید بار را طوری بچیند و مهار کند که ترمز کامیون، ضربههای مانور قطار و غلتیدن کشتی را تحمل کند.
موس را کمی روی هر قسمت نگه دارید یا رویش بزنید.
مهار بار داخل کانتینر
نمای کناری کانتینر با روشهای رایج مهار بار. راهنمای بینالمللی این کار کد CTU سازمانهای IMO، ILO و UNECE (سال ۲۰۱۴) است. موس را روی هر قسمت نگه دارید یا رویش بزنید.
کالای خطرناک و کد IMDG
کالای خطرناک به مواد و اقلامی گفته میشود که میتوانند به انسان، کشتی، بار دیگر یا محیط زیست آسیب بزنند: سوخت، گاز، رنگ، اسید، مواد شیمیایی، باتری لیتیومی، مواد آتشبازی و بسیاری دیگر. هر کدام یک شماره UN چهاررقمی و یک کلاس طبق توصیهنامه سازمان ملل درباره حمل کالای خطرناک (معروف به «کتاب نارنجی») دارد که پایه همه مقررات حمل است.
۹ کلاس کالای خطرناک
کد IMDG در حمل دریایی
کد بینالمللی کالاهای خطرناک دریایی (IMDG) سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) مقررات حمل کالای خطرناک با کشتی را تعیین میکند: طبقهبندی، بستهبندی، علامت و برچسب، پلاکارد، اسناد، چیدمان و جداسازی. طبق فصل VII کنوانسیون SOLAS اجباری است و بخش آلایندههای دریایی آن طبق پیوست III کنوانسیون MARPOL اجرا میشود. این کد هر دو سال بهروز میشود؛ اصلاحیه 42-24 از اول ژانویه ۲۰۲۶ اجباری است.
شیوههای دیگر حمل مقررات خودشان را بر پایه همین نظام سازمان ملل دارند: ADR برای جاده، RID برای ریل اروپا، پیوست ۲ SMGS برای ریل کشورهای ۱۵۲۰ میلیمتری آسیای میانه و روسیه، و IATA DGR برای هوایی. بار ترانزیتی از ایران باید مقررات همه بخشهای مسیر را رعایت کند.
وظایف فرستنده
- کالا را طبقهبندی کند و شماره UN، نام حمل صحیح و گروه بستهبندی را (از برگه اطلاعات ایمنی) مشخص کند.
- از بستهبندی تأییدشده UN استفاده کند و روی هر بسته علامت و برچسب بزند.
- اظهارنامه کالای خطرناک را برای خط کشتیرانی بفرستد و پیش از تحویل کانتینر تأیید رزرو بگیرد؛ بسیاری از خطوط و پایانهها بعضی کلاسها را قبول نمیکنند.
- کسی که کانتینر را بارگیری کرده گواهی بارگیری کانتینر (Container packing certificate) را امضا کند.
- کلاسهای ناسازگار را از هم جدا نگه دارد، بستهها را مهار کند و پلاکارد و علامتها را روی هر چهار طرف نصب کند.
پلاکارد و علامتها روی کانتینر
موس را کمی روی هر قسمت نگه دارید یا رویش بزنید.
محل برچسبهای کالای خطرناک
کانتینر حامل کالای خطرناک روی هر چهار طرف علامت دارد. موس را روی هر علامت نگه دارید یا رویش بزنید.
- پذیرش کالای خطرناک را خط کشتیرانی، پایانه و سازمان بنادر تعیین میکنند. پیش از بارگیری کانتینر، رزرو را برای همان شماره UN تأیید بگیرید.
- اظهارنامه کالای خطرناک و برگه اطلاعات ایمنی (SDS) را همراه رزرو بفرستید؛ بنادر معمولاً پیش از رسیدن کشتی آنها را میخواهند.
- کانتینرهای کالای خطرناک در محوطه جداگانه پایانه با محدودیت هر کلاس نگهداری میشوند. بعضی کلاسها، بهخصوص مواد منفجره (کلاس ۱) و پرتوزا (کلاس ۷)، معمولاً در بندر انبار نمیشوند و باید با مجوز ویژه مستقیم از کنار کشتی تحویل شوند.
- برای ترانزیت از ایران، بعضی کالاهای خطرناک پیش از پذیرش اظهارنامه ترانزیت به مجوز مرجع مسئول همان کالا نیاز دارند. مواد منفجره، اقلام مرتبط با سلاح، مواد پرتوزا و بعضی مواد شیمیایی بهشدت کنترل میشوند.
- بخش جادهای به کامیون و راننده مناسب کالای خطرناک، پلاک نارنجی و اسناد درست برای همه کشورهای مسیر نیاز دارد.
ما پیش از رزرو، پذیرش و مجوزهای هر شماره UN را بررسی میکنیم.
مهار باید چقدر محکم باشد؟
مهار برای بیشترین شتابی طراحی میشود که بار در مسیرش میبیند. مقادیر معمول طراحی:
| نوع حمل | رو به جلو | رو به عقب | از پهلو |
|---|---|---|---|
| جاده (EN 12195-1) | ۰٫۸ g | ۰٫۵ g | ۰٫۵ g |
| ریل (کد CTU) | ۰٫۵ g، در حمل ترکیبی ۱٫۰ g | ۰٫۵ g، در حمل ترکیبی ۱٫۰ g | ۰٫۵ g |
| دریا، مناطق مواج (کد CTU، منطقه C) | ۰٫۴ g | ۰٫۴ g | ۰٫۸ g |
«g» یعنی وزن خود بار. نیروی ۰٫۸ g رو به جلو روی یک دستگاه ۱۰ تنی یعنی مهار باید هنگام ترمز شدید کامیون حدود ۸ تن را نگه دارد.
پیش از بارگیری: کانتینر خالی را بررسی کنید (سوراخ، کف، لاستیک درب، میلههای قفل)، اعتبار پلاک CSC را ببینید، برچسبهای قدیمی را بکنید و دنبال بو یا لکه رطوبت بگردید. عکس بگیرید.
هنگام بارگیری: بار سنگین پایین و وسط، بدون فضای خالی، حصار در انتهای درب و عکس از هر مرحله. جای هر قلم را در لیست عدلبندی بنویسید.
پس از بارگیری: کانتینر را وزن کنید، بار هر محور را برای مسیر جادهای کنترل کنید (سقف وزن جاده در ایران و کشورهای ترانزیت اغلب از حداکثر وزن ناخالص کانتینر کمتر است)، پلمب بزنید و شماره آن را در همه اسناد بنویسید.
مشکلاتی که در مرزها میبینیم: شماره پلمب متفاوت با اسناد، اضافهوزن محور در باسکولها، جابهجا شدن بار و فشار به درب، نبودن پلاکارد کالای خطرناک و شماره کانتینر ناخوانا. هر کدام کامیون را متوقف میکند.
انواع کانتینر و خواندن درب کانتینر · انواع کامیون، تریلی، واگن و کشتی · English version