دانشنامه حمل · اسناد و ترخیص
ترخیص کالا چیست؛ مراحل ترخیص از گمرک ایران
ترخیص یعنی انجام همه تشریفات گمرکی تا کالا به‌طور قانونی وارد کشور شود (یا صادر یا ترانزیت شود) و از کنترل گمرک خارج شود. خانواده ما از ۱۳۵۲ در این کار است؛ این خلاصه مسیر یک محموله وارداتی دریایی است.
نام این سند
- نام فارسی
- ترخیص گمرکی
- نام رسمی انگلیسی
- Customs Clearance
- علامت اختصاری
- —
- در بازار به آن می‌گویند
- کلیرنس، کلیرینگ، ترخیص، ترخیص‌کار، کارگزار گمرک (Customs Broker)
مراحل ترخیص کالای وارداتی
- ثبت سفارشپیش از حمل، با پروفرما در سامانه جامع تجارت ثبت سفارش میشود و ارز و مجوزهای لازم پیگیری میشود.
- حمل و رسیدن کالاکالا با بارنامه حمل میشود و اعلامیه ورود می‌رسد.
- ترخیصیه و قبض انباربا بارنامه ترخیصیه گرفته میشود و بندر قبض انبار صادر میکند.
- اظهارکارگزار گمرکی (حقالعملکار) اظهارنامه گمرکی (Customs Declaration) را در سامانه جامع گمرکی با اطلاعات کالا، کد تعرفه، ارزش و اسناد ثبت میکند.
- تعیین مسیرسامانه پرونده را به یکی از مسیرها می‌فرستد: سبز (بدون بازرسی فیزیکی و اسنادی کامل)، زرد (بررسی اسناد) یا قرمز (بازرسی فیزیکی کالا).
- ارزیابی و مجوزهاارزیاب گمرک کالا و اسناد را با اظهارنامه تطبیق می‌دهد. مجوزهای لازم (مثلاً استاندارد، بهداشت، قرنطینه) ارائه میشود.
- پرداخت حقوق ورودیحقوق ورودی (Import Duties)، مالیات بر ارزش افزوده و عوارض قانونی پرداخت میشود.
- پروانه گمرکیگمرک پروانه (Customs Release) صادر میکند.
- خروج از بندرهزینه‌های بندری و انبارداری تسویه میشود و کالا با مجوز خروج بندر بارگیری و خارج میشود.
ترخیص، ترانزیت و صادرات فرق دارند
- ترخیص قطعی واردات: کالا وارد بازار ایران میشود و حقوق ورودی پرداخت میشود.
- ترانزیت (Customs Transit): کالا با تضمین و زیر پلمب از ایران عبور میکند و حقوق ورودی نمی‌پردازد. راهنمای ترانزیت
- صادرات: اظهار صادراتی، ارزیابی و خروج از مرز یا بندر.
- ورود موقت و مناطق آزاد: رویه‌های جداگانه با مقررات خاص خود.
چرا ترخیص طول می‌کشد
- مغایرت بین پروفرما، اینویس، پکینگ لیست و بارنامه
- کد تعرفه اشتباه یا بحث‌برانگیز
- مجوزی که دیر گرفته شده
- مسیر قرمز و صف بازرسی
- اختلاف در ارزش اظهاری
این کار را کارگزار رسمی گمرک با کارت کارگزاری و وکالت‌نامه رسمی شما انجام می‌دهد.
هر روز معطلی یعنی دموراژ و انبارداری بیشتر. اسناد درست پیش از رسیدن کشتی بیشترین صرفه‌جویی را دارد. نشانی و ویژگی هر گمرک را در فهرست گمرکات ایران ببینید.
پرسش‌های رایج
ترخیص کالا چیست؟
ترخیص کالا (Customs Clearance) یعنی انجام همه تشریفات گمرکی، از اظهار و ارزیابی تا پرداخت حقوق ورودی و صدور پروانه، تا کالا قانونی وارد کشور یا صادر یا ترانزیت شود.
مراحل ترخیص کالا از گمرک ایران چیست؟
ثبت سفارش، حمل و اعلامیه ورود، گرفتن ترخیصیه و قبض انبار، ثبت اظهارنامه، تعیین مسیر سبز/زرد/قرمز، ارزیابی و مجوزها، پرداخت حقوق ورودی، صدور پروانه گمرکی و خروج از بندر.
مسیر سبز، زرد و قرمز گمرک یعنی چه؟
سامانه گمرک بر اساس ریسک، پرونده را به مسیر سبز (بدون بازرسی کامل)، زرد (بررسی اسناد) یا قرمز (بازرسی فیزیکی کالا) می‌فرستد.
کارگزار گمرکی چه کاری میکند؟
کارگزار یا حقالعملکار گمرکی (Customs Broker) با وکالت صاحب کالا اظهارنامه را ثبت میکند، در ارزیابی حاضر میشود، مجوزها و پرداختها را پیگیری میکند و کالا را ترخیص میکند.