دانشنامه حمل · اسناد و ترخیص
کامرشیال اینویس (فاکتور تجاری) چیست
کامرشیال اینویس صورتحساب نهایی فروشنده برای کالایی است که واقعاً ارسال شده. گمرک ارزش کالا را از آن میخواند، بانک آن را با اعتبار اسنادی مقایسه میکند و خریدار با آن پرداخت میکند.
نام این سند
- نام فارسی
- فاکتور تجاری، سیاهه تجاری
- نام رسمی انگلیسی
- Commercial Invoice
- علامت اختصاری
- CI
- در بازار به آن میگویند
- اینویس، کامرشیال، کامرشال اینویس، فاکتور، سیآی
چرا اینقدر مهم است
- ارزش گمرکی: حقوق ورودی بر اساس ارزش کالا محاسبه میشود و نقطه شروع آن اینویس است. ارزش غیرواقعی (کمتر یا بیشتر) میتواند به ارزیابی دوباره، جریمه و توقف کالا برسد.
- تطبیق با ثبت سفارش: در ایران اینویس باید با پروفرما و ثبت سفارش سازگار باشد.
- اعتبار اسنادی: در L/C بانک کوچکترین اختلاف اینویس با شرایط اعتبار را «مغایرت» (Discrepancy) حساب میکند.
- بیمه و ادعای خسارت: ارزش بیمه و مبلغ ادعای خسارت از اینویس محاسبه میشود.
اطلاعات لازم
- شماره و تاریخ اینویس، و ارجاع به شماره پروفرما یا قرارداد
- فروشنده، خریدار و در صورت تفاوت، گیرنده کالا (Consignee) و طرف اعلام (Notify Party)
- شرح دقیق کالا، کد HS، مقدار، قیمت واحد و جمع
- ارز و شرط تحویل اینکوترمز با محل (مثلاً CIF Bandar Abbas)؛ اگر کرایه و بیمه جداست، جدا نوشته شود
- کشور سازنده، بندر بارگیری و تخلیه، نام کشتی یا شماره بارنامه در صورت امکان
- تعداد بستهها، وزن ناخالص و خالص، علائم و شمارههای بسته (Marks & Numbers)
- مهر و امضای فروشنده
اشتباههای رایج
- شرح کالای کلی یا متفاوت با بارنامه و پکینگ لیست
- وزن یا تعداد بسته متفاوت با بارنامه
- نام خریدار با املای متفاوت از کارت بازرگانی یا ثبت سفارش
- اینویس بدون شرط تحویل یا با شرط متفاوت از پروفرما
- برای کالای ترانزیتی: گیرنده نهایی در کشور مقصد باید روشن باشد، نه یک گیرنده ایرانی
پرسشهای رایج
کامرشیال اینویس چیست؟
کامرشیال اینویس یا فاکتور تجاری (Commercial Invoice) صورتحساب نهایی فروشنده برای کالای ارسالشده است و مبنای ارزش گمرکی، پرداخت، بانک و بیمه است.
آیا اینویس و پروفرما باید یکی باشند؟
باید با هم سازگار باشند: همان کالا، کد تعرفه، فروشنده و خریدار و شرط تحویل. مبلغ و مقدار میتواند به اندازه محموله واقعی تغییر کند، ولی اختلاف بزرگ در گمرک و بانک مشکلساز است.
اینویس چند نسخه لازم است؟
تعداد نسخهها را قرارداد یا اعتبار اسنادی تعیین میکند. معمولاً نسخه اصل با مهر و امضا برای بانک و ترخیص لازم است.