راهنمای شرایط تجاری
اینکوترمز ۲۰۲۰ برای کالای ترانزیتی
قاعده اینکوترمز در قرارداد تعیین می‌کند در هر بخش مسیر چه کسی هزینه می‌دهد و ریسک با کیست. وقتی کالا از ایران به کشور سوم می‌رود، این انتخاب از همیشه مهم‌تر است.
یازده قاعده
| قاعده | نام | نوع حمل | به‌طور خلاصه |
|---|---|---|---|
| EXW | تحویل در محل کار فروشنده | هر نوع حمل | خریدار کالا را از محل فروشنده تحویل می‌گیرد و همه کارها، حتی تشریفات صادرات، با اوست. |
| FCA | تحویل به متصدی حمل | هر نوع حمل | فروشنده تشریفات صادرات را انجام می‌دهد و کالا را در محل تعیین‌شده به متصدی حمل خریدار تحویل می‌دهد. |
| CPT | کرایه پرداخت‌شده تا | هر نوع حمل | فروشنده کرایه تا محل تعیین‌شده را می‌پردازد؛ ریسک هنگام تحویل به اولین متصدی حمل منتقل می‌شود. |
| CIP | کرایه و بیمه پرداخت‌شده تا | هر نوع حمل | مثل CPT، به‌علاوه بیمه کالا توسط فروشنده. در اینکوترمز ۲۰۲۰ پوشش باید کامل باشد (شرایط A). |
| DAP | تحویل در محل | هر نوع حمل | فروشنده کالا را آماده تخلیه در محل تعیین‌شده تحویل می‌دهد. ترخیص وارداتی با خریدار است. |
| DPU | تحویل در محل، تخلیه‌شده | هر نوع حمل | مثل DAP، ولی فروشنده در محل تخلیه هم می‌کند. در ۲۰۲۰ جای DAT را گرفت. |
| DDP | تحویل با پرداخت حقوق گمرکی | هر نوع حمل | فروشنده کالا را ترخیص‌شده و با حقوق پرداخت‌شده تحویل می‌دهد. وقتی فروشنده در کشور مقصد حضور ندارد کار سختی است. |
| FAS | تحویل در کنار کشتی | فقط دریایی | فروشنده کالا را در بندر بارگیری کنار کشتی می‌گذارد. |
| FOB | تحویل روی کشتی | فقط دریایی | فروشنده کالا را در بندر بارگیری روی کشتی تحویل می‌دهد. |
| CFR | هزینه و کرایه | فقط دریایی | فروشنده کرایه دریایی تا بندر تخلیه را می‌پردازد؛ ریسک هنگام بارگیری منتقل می‌شود. |
| CIF | هزینه، بیمه و کرایه | فقط دریایی | مثل CFR، به‌علاوه حداقل بیمه (شرایط C). |
اینکوترمز را اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) منتشر می‌کند. این فقط خلاصه است؛ متن کامل در نشریه ICC است.
چرا شرایط دریایی در بندر ایران تمام می‌شود
FOB، CFR و CIF شرایط دریایی هستند. اگر برای محموله‌ای به کابل یا تاشکند به کار بروند، تعهد فروشنده در بندر تمام می‌شود و خریدار باید ترانزیت از ایران را خودش سازمان دهد: اظهارنامه ترانزیت، تضمین و حمل داخلی. اگر خریدار در ایران همکار نداشته باشد، کالا تا آماده شدن این کارها در بندر می‌ماند.
انتخاب‌های کاربردی برای ترانزیت
- FCA (کارخانه فروشنده یا بندر بارگیری) وقتی خریدار برای کل مسیر، از جمله ترانزیت ایران، فورواردر تعیین می‌کند.
- CPT یا CIP تا شهری در کشور مقصد، وقتی فروشنده کل مسیر را سازمان می‌دهد ولی می‌خواهد ریسک زود منتقل شود.
- DAP تا پایانه مشخصی در کشور مقصد، وقتی فروشنده تحویل را در دست دارد و خریدار ترخیص وارداتی را انجام می‌دهد.
- برای صادرات از ایران از EXW پرهیز کنید، چون خریدار خارجی نمی‌تواند به‌راحتی تشریفات صادرات ایران را انجام دهد؛ و با DDP محتاط باشید، چون ترخیص وارداتی کشور مقصد را به عهده فروشنده می‌گذارد.
همیشه محل را دقیق بنویسید؛ مثلاً «DAP پایانه گمرکی هرات، اینکوترمز ۲۰۲۰»، نه فقط «DAP افغانستان».