راهنمای ترانزیت
ترانزیت کالا از ایران، گام به گام
کالای ترانزیتی از یک بندر یا مرز وارد ایران می‌شود، تحت نظارت گمرک از کشور عبور می‌کند و بدون پرداخت حقوق ورودی ایران از مرز دیگری خارج می‌شود. مسیر یک محموله معمولی این‌طور است.
پیش از حمل
بیشتر مشکلات ترانزیت از اسناد مبدأ شروع می‌شود. پیش از بارگیری مطمئن شوید:
- بارنامه کشور مقصد نهایی و گیرنده نهایی را نشان می‌دهد و در آن قید شده که کالا ترانزیت از ایران است.
- شرح کالا، وزن و تعداد بسته‌ها در فاکتور تجاری و لیست عدل‌بندی با بارنامه یکی است.
- عبور این کالا از ایران مجاز است. بعضی کالاها مجوز ترانزیت لازم دارند و ترانزیت بعضی اصلاً ممکن نیست. ما این را پیش از رزرو بررسی می‌کنیم.
مسیر کالا در ایران
- ورود و تخلیهکشتی در بندر ایران تخلیه می‌کند و کالا وارد محوطه گمرکی می‌شود.
- اظهارنامه ترانزیتکارگزار گمرکی ما اظهارنامه ترانزیت را در گمرک بندر ثبت می‌کند و مرز خروجی را تعیین می‌کند.
- تضمینگمرک برای حقوقی که در صورت ماندن کالا در ایران تعلق می‌گیرد تضمین می‌خواهد: کارنه TIR، ضمانت‌نامه بانکی یا بیمه‌نامه.
- بازرسی و پلمبگمرک ممکن است کالا را بازرسی کند. سپس کامیون، واگن یا کانتینر برای سفر پلمب می‌شود.
- حمل تا مرزمتصدی حمل مجاز، کالا را با جاده یا ریل در مهلتی که گمرک تعیین کرده به مرز خروجی می‌برد.
- خروج و آزادسازیگمرک خروجی پلمب‌ها را کنترل می‌کند و اظهارنامه ترانزیت را می‌بندد. پس از آن تضمین آزاد می‌شود.
- تحویل در مقصدکالا به گیرنده می‌رسد و همکاران ما ترخیص در کشور مقصد را انجام می‌دهند.
اسناد لازم
- اصل بارنامه دریایی یا Sea waybill
- فاکتور تجاری
- لیست عدل‌بندی (Packing list)
- گواهی مبدأ، در صورت نیاز
- مجوز ترانزیت، برای کالاهایی که لازم دارند
- کارنه TIR یا بارنامه بین‌المللی جاده‌ای CMR
محموله‌ها کجا معطل می‌شوند
رایج‌ترین دلایل: مغایرت بارنامه و فاکتور، نبودن مجوز، و دیر پرداختن هزینه‌های بندری. هر کدام می‌تواند کانتینر را چند روز در بندر نگه دارد.
نکته‌های کاربردی تیم ILS
بیشتر زمانی که در ترانزیت از دست می‌رود روی کاغذ از دست می‌رود، نه در جاده. اشتباه‌های رایج در بندرعباس (شهید رجایی) و چابهار:
- بارنامه ترانزیت را نشان نمی‌دهد. اگر گیرنده در بارنامه ایرانی باشد یا مقصد نهایی در آن نباشد، کالا وارداتی حساب می‌شود و تا اصلاح یا تعویض بارنامه، اظهارنامه ترانزیت ثبت نمی‌شود.
- شرح کالای ناهماهنگ. بارنامه، فاکتور و لیست عدل‌بندی باید کالا، وزن و تعداد بسته را یکسان بنویسند. عبارت‌های کلی مثل «قطعات یدکی» یا «کالای عمومی» تقریباً همیشه به بازرسی می‌کشد.
- اختلاف وزن. کانتینری که وزنش در باسکول بندر خیلی با بارنامه فرق کند، تا روشن شدن علت نگه داشته می‌شود.
- مجوزی که دیر پیدا می‌شود. کالای نیازمند مجوز ترانزیت را باید پیش از رزرو بررسی کرد، نه بعد از تخلیه.
- تمام شدن مهلت رایگان کانتینر. روزهای رایگان خط کشتیرانی از تخلیه شروع می‌شود. ترانزیت به کشورهای محصور در خشکی بیشتر از واردات طول می‌کشد؛ پس پیش از حمل، مهلت کافی و محل تحویل کانتینر خالی را با خط توافق کنید.
- تضمین دیر آماده می‌شود. گمرک بدون تضمین کالای ترانزیتی را آزاد نمی‌کند؛ کارنه TIR، ضمانت‌نامه یا بیمه‌نامه باید هنگام رسیدن کشتی آماده باشد.
بندرعباس بیشترین خطوط و سرویس‌ها را دارد. چابهار به افغانستان و مسیرهای شرقی نزدیک‌تر است ولی کشتی مستقیم کمتری دارد؛ پیش از انتخاب آن اتصال فیدر را بررسی کنید.