دریا: اظهارنامه IMDGعبارت MARINE POLLUTANT در شرح کالا، که با علامت ماهی و درخت روی بسته همخوان است.
ایمنی کانتینرپیش از باز کردن کانتینری که هشدار گازدهی دارد، چه چیزی را بخوانید و هوا را چطور اندازه بگیرید.
خلاصه جلسه
برچسب کلاس میگوید کالا چه خطری دارد؛ علامتها چیزی اضافه میگویند: کالا در مقدار کوچک بسته شده، برای آبزیان زیانآور است، باتری دارد، داغ است یا با گاز سمی ضدآفت شده. علامت جای برچسب را نمیگیرد و کنار آن میآید (جز علامت LQ که بسته مقدار محدود به جای برچسب کلاس دارد).
مقدار محدود (LQ): لوزی که مثلث بالا و پایینش سیاه و وسطش سفید است، دستکم ۱۰۰ در ۱۰۰ میلیمتر و برای بسته کوچک تا ۵۰ در ۵۰ (ADR 3.4.7). همین لوزی با حرف Y در وسط، نشان بستهای است که طبق دستورالعمل فنی ICAO برای هوا آماده شده (3.4.8). فرستنده باید جرم کل بستههای LQ را پیش از حمل بهصورت قابل ردیابی به حملکننده بگوید (3.4.12). واحد حملی با جرم حداکثر بیش از ۱۲ تن که بیش از ۸ تن (جرم ناخالص) بسته LQ میبرد، علامت LQ بزرگ ۲۵۰ میلیمتری را جلو و عقب میخورد؛ کانتینر در همین حالت روی هر چهار طرف (3.4.13 تا 3.4.15).
مقدار استثنا (EQ): مربع دستکم ۱۰۰ در ۱۰۰ میلیمتر با حاشیه هاشور قرمز یا سیاه، با شماره برچسب کلاس کالا و اگر جای دیگری از بسته نیامده باشد، نام فرستنده یا گیرنده (3.5.4). برای مقدارهای بسیار کوچک، مثل نمونه آزمایشگاهی.
ماده زیانآور برای محیط زیست / آلاینده دریایی: لوزی سیاه و سفید با ماهی و درخت مرده؛ ۱۰۰ میلیمتر روی بسته (5.2.1.8) و ۲۵۰ میلیمتر روی کانتینر، مخزن و وسیله، آن هم وقتی که آن واحد پلاکارد لازم دارد (5.3.6). بسته تکی یا بسته داخلی ۵ لیتر یا ۵ کیلوگرم و کمتر این علامت را نمیخواهد.
علامت باتری: مستطیل یا مربع با حاشیه هاشور قرمز دستکم ۵ میلیمتری، ۱۰۰ در ۱۰۰ (برای بسته کوچک ۱۰۰ در ۷۰) میلیمتر، با شماره UN مثل UN 3481، برای باتریهای لیتیومی و از ADR 2025 سدیمیون که طبق مقرره ویژه 188 آماده شدهاند (5.2.1.9). باتری کاملاً مشمول به جای آن برچسب 9A میخورد. طرح قدیمی با جای شماره تلفن فقط تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ (۱۰ دی ۱۴۰۵) پذیرفته است (1.6.1.49).
دمای بالا: مثلث متساویالاضلاع قرمز با ضلع دستکم ۲۵۰ میلیمتر، برای مایع ۱۰۰ درجه یا بیشتر و جامد ۲۴۰ درجه یا بیشتر، مثل قیر داغ؛ روی دو پهلو و عقب خودرو و روی دو پهلو و دو سر کانتینر یا تانک (5.3.3).
هشدار گازدهی: مستطیل دستکم ۴۰۰ در ۳۰۰ میلیمتر، سیاه روی سفید، در هر محل ورود به کانتینری که با گاز ضدآفت شده (UN 3359)، با نام گاز و تاریخ و ساعت گازدهی؛ تا تهویه کامل و تخلیه کالا میماند (5.5.2.3).
دو علامت متنی هم هست: OVERPACK وقتی برچسبهای داخل دیده نمیشوند و SALVAGE روی بستهبندی نجات. علامت درست را برگه SDS (بخش ۱۴) و ستونهای جدول A تعیین میکنند و مسئولیتش با فرستنده و بستهبند است؛ روی کانتینر با بارگیر.
واژههای کلیدی
فارسی
انگلیسی
کوتهنوشت
مقدار محدود
Limited quantity
LQ
مقدار استثنا
Excepted quantity
EQ
ماده زیانآور برای محیط زیست
Environmentally hazardous substance
آلاینده دریایی
Marine pollutant
MP
علامت باتری
Battery mark
علامت حمل در دمای بالا
Elevated temperature substance mark
هشدار گازدهی (فومیگاسیون)
Fumigation warning mark
بستهبندی بیرونی جمعی
Overpack
بستهبندی نجات
Salvage packaging
واحد حمل محموله
Cargo transport unit
CTU
تمرین عملی
چهار محموله ساختگی آماده حملاند. برای هر کدام بگویید چه علامتی لازم است و کجا:
کارتنهایی با ۱۲ قوطی یکلیتری رنگ که بهصورت مقدار محدود (LQ) بسته شدهاند؛ کامیونی با جرم حداکثر ۴۰ تن که ۱۰ تن از این کارتنها و هیچ کالای خطرناک دیگری نمیبرد.
بشکههای ۲۰۰ لیتری حلالی که بخش ۱۴ برگه SDS آن Marine pollutant: Yes دارد، در یک کانتینر پلاکاردشده برای سفر دریایی.
جعبهای با چند گوشی همراه که باتری لیتیومیون کوچک داخلشان است و طبق مقرره ویژه 188 آماده شده؛ انبار هنوز برچسبهای طرح قدیمی با جای شماره تلفن را دارد. ارسال در بهمن ۱۴۰۵.
تانکر قیر در دمای حدود ۱۶۰ درجه (UN 3257).
پاسخ
روی هر کارتن علامت LQ (لوزی سیاه و سفید، دستکم ۱۰۰ میلیمتر). چون جرم حداکثر کامیون بیش از ۱۲ تن و بار LQ بیش از ۸ تن است، علامت LQ بزرگ ۲۵۰ میلیمتری جلو و عقب کامیون هم لازم است (ADR 3.4.13 و 3.4.15). فرستنده جرم کل را پیش از حمل به حملکننده میگوید (3.4.12).
روی هر بشکه، کنار برچسب کلاس، علامت ماهی و درخت ۱۰۰ میلیمتری (بشکه بیش از ۵ لیتر است)؛ روی کانتینر، چون پلاکارد دارد، علامت ۲۵۰ میلیمتری کنار پلاکاردها (5.2.1.8 و 5.3.6). در اظهارنامه دریایی هم عبارت MARINE POLLUTANT میآید.
علامت باتری با UN 3481 (باتری داخل دستگاه). طرح قدیمی فقط تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ (۱۰ دی ۱۴۰۵) پذیرفته است؛ در بهمن ۱۴۰۵ باید طرح جدید بدون جای تلفن به کار برود (1.6.1.49).
مایع بالای ۱۰۰ درجه است: مثلث قرمز دمای بالا روی دو پهلو و عقب تانکر (5.3.3)، بهعلاوه پلاکارد کلاس ۹ و پلاک نارنجی 99/3257.
آزمونک جلسه
آزمونک تمرینی است: هر چند بار خواستید تکرار کنید. نمره قبولی ۷۰٪؛ بهترین نمره شما نگه داشته میشود.
مهمان هستید؟ پیشرفت، نمره، نشانه و یادداشت فعلاً فقط در همین مرورگر نگه داشته میشود؛ با عضویت رایگان آن را در حساب خود نگه دارید.
این دوره و گواهی پایان آن آموزشی است و جایگزین گواهینامه رسمی راننده ADR، گواهی آموزش IMDG/IATA یا هیچ مجوز قانونی نیست. برای حمل واقعی، متن رسمی مقررات و دستور مرجع صالح ملاک است.