جستوجوی شماره UN: ستونهای جدول A و n.o.s.شماره UN و نام حمل صحیح، ستونهای جدول A، چهار نوع ردیف n.o.s. و دلیل چند ردیفی بودن یک شماره را در متن زیر جدول جستوجو بخوانید.
UN 1230: متانولیک ردیف واقعی جدول A را ستون به ستون ببینید: کلاس، کد طبقهبندی، گروه، مقدار محدود و کد تونل.
کلاس ۳: مایعات قابل اشتعالمعیار گروه بستهبندی کلاس ۳ را با ابزار نقطه اشتعال امتحان کنید و مثال تقدم خطر متانول را ببینید.
بخش ۹ و ۱۴ برگه SDSعددهایی که گروه بستهبندی از آن درمیآید و رشته سند حمل از بخش ۱۴ همینجا توضیح داده شده است.
خلاصه جلسه
هر کالای خطرناک با چهار داده شناخته میشود و همین چهار داده در سند حمل، اظهارنامه کالای خطرناک، برچسب بسته و بخش ۱۴ برگه SDS تکرار میشوند. اگر یکی از آنها اشتباه باشد، بستهبندی، برچسب، پلاک و سند هم اشتباه از آب درمیآید.
شماره UN: عدد چهاررقمی که کمیته کارشناسان سازمان ملل در فهرست کالای خطرناک (فصل 3.2 کتاب نارنجی؛ جدول A در ADR) به هر ماده یا گروه داده است و در همه مدهای حمل یکی است.
نام حمل صحیح (Proper Shipping Name): بخشی از ردیف که با حروف بزرگ نوشته شده است؛ حروف کوچک فقط توضیحاند. نام تجاری جای آن را نمیگیرد و اگر ردیف چند نام را با or کنار هم آورده، فقط مناسبترین را مینویسیم.
کلاس و خطر فرعی: کلاس اصلی از ۱ تا ۹ و خطر دوم داخل پرانتز، مثل 3 (6.1). شماره کلاس ترتیب خطر نیست.
گروه بستهبندی: I خطر زیاد، II متوسط، III کم. کلاس ۱، بیشتر گازها و کلاس ۷ گروه بستهبندی ندارند.
فهرست سازمان ملل همه مواد را با نام ندارد. ردیفها چهار نوعاند: ردیف تکی برای یک ماده (مثل استون)، ردیف عمومی برای گروهی مشخص (مثل چسبها یا محصولات عطرسازی)، ردیف n.o.s. خاص برای یک خانواده شیمیایی (مثل الکلها) و ردیف n.o.s. کلی برای هر مادهای که معیار یک کلاس را دارد (مثل UN 1993). ترتیب انتخاب هم همین است: اول ردیف با نام و ردیف کلی فقط در آخر. در بیشتر ردیفهای n.o.s. باید نام فنی جزء خطرناک هم در پرانتز بیاید.
یک شماره UN گاهی چند ردیف دارد؛ مثلاً اسید کلریدریک بسته به غلظت در گروه II یا III است و رنگ (UN 1263) شش ردیف دارد. پس شماره بهتنهایی کافی نیست و ردیف درست را با گروه بستهبندی، توضیح حروف کوچک و عددهای برگه SDS پیدا میکنیم.
برای مایع قابل اشتعال، گروه بستهبندی از دو عدد بخش ۹ برگه SDS درمیآید: نقطه جوش اولیه ۳۵ درجه یا کمتر یعنی گروه I؛ نقطه اشتعال زیر ۲۳ درجه با نقطه جوش بالای ۳۵ یعنی گروه II؛ نقطه اشتعال ۲۳ تا ۶۰ درجه یعنی گروه III.
وقتی مادهای چند خطر دارد، جدول تقدم خطرها (بند 2.0.3 کتاب نارنجی؛ ADR بند 2.1.3.10) تعیین میکند کدام خطر کلاس اصلی است و کدام فرعی. متانول هم قابل اشتعال است و هم سمی؛ نتیجه کلاس ۳ با خطر فرعی 6.1 و گروه II است و در سند حمل اینطور نوشته میشود: UN 1230 METHANOL, 3 (6.1), II. ترتیب ثابت است: شماره UN، نام حمل صحیح، کلاس با خطر فرعی، گروه بستهبندی و در جاده، اگر لازم باشد، کد تونل در پرانتز.
طبقهبندی کار فرستنده است. جستوجوی شماره UN سایت ابزار کمکی است و جای برگه SDS سازنده را نمیگیرد.
واژههای کلیدی
فارسی
انگلیسی
کوتهنوشت
شماره UN (شماره سازمان ملل)
UN number
UN No.
نام حمل صحیح
Proper Shipping Name
PSN
کلاس خطر
Hazard class
خطر فرعی
Subsidiary hazard
گروه بستهبندی
Packing Group
PG
جای دیگری مشخص نشده
Not otherwise specified
n.o.s.
جدول تقدم خطرها
Precedence of hazards
نقطه اشتعال
Flash point
ویژهمقرره
Special provision
SP
کد طبقهبندی
Classification code
تمرین عملی
سؤال ۱. این رشته را از یک سند حمل جادهای خواندهاید: UN 1230 METHANOL, 3 (6.1), II, (D/E). هر بخش را نام ببرید و بگویید روی هر بسته چند برچسب کلاس میخورد.
سؤال ۲. فروشنده برای بنزین نوشته است UN 1203 MOTOR SPIRIT or GASOLINE or PETROL. در سند حمل چه مینویسید؟
سؤال ۳. یک مخلوط حلال ساختگی نه نامش در فهرست است و نه ردیف عمومی یا n.o.s. خاصی برایش مناسب است. بخش ۹ برگه SDS آن: نقطه اشتعال ۱۵ درجه (ظرف بسته)، نقطه جوش اولیه ۹۰ درجه؛ خطر دیگری ندارد. کلاس، گروه بستهبندی و ردیف آن چیست؟
پاسخ
UN 1230: شماره UN.
METHANOL: نام حمل صحیح.
3: کلاس اصلی، مایع قابل اشتعال.
(6.1): خطر فرعی، سمی.
II: گروه بستهبندی، خطر متوسط.
(D/E): کد محدودیت تونل ADR که وقتی مسیر از تونل محدودشده میگذرد، بعد از گروه بستهبندی میآید.
هر بسته دو برچسب میخورد: کلاس ۳ و کلاس 6.1.
سؤال ۲: فقط یکی از نامها، مناسبترین آن (مثلاً UN 1203 GASOLINE)؛ «or» و نامهای دیگر در سند نمیآیند.
سؤال ۳: کلاس ۳؛ چون نقطه اشتعال زیر ۲۳ درجه و نقطه جوش بالای ۳۵ درجه است، گروه II؛ ردیف n.o.s. کلی UN 1993 FLAMMABLE LIQUID, N.O.S. با نام فنی جزء خطرناک در پرانتز.
آزمونک جلسه
آزمونک تمرینی است: هر چند بار خواستید تکرار کنید. نمره قبولی ۷۰٪؛ بهترین نمره شما نگه داشته میشود.
مهمان هستید؟ پیشرفت، نمره، نشانه و یادداشت فعلاً فقط در همین مرورگر نگه داشته میشود؛ با عضویت رایگان آن را در حساب خود نگه دارید.
این دوره و گواهی پایان آن آموزشی است و جایگزین گواهینامه رسمی راننده ADR، گواهی آموزش IMDG/IATA یا هیچ مجوز قانونی نیست. برای حمل واقعی، متن رسمی مقررات و دستور مرجع صالح ملاک است.