در این جلسه: طرفهای فصل 1.4 ADR (فرستنده، حملکننده، گیرنده، بارگیر، بستهبند، پرکننده، بهرهبردار مخزن، تخلیهکننده) را نام ببرید و مهمترین وظیفه هر کدام را بگویید و…
مدت مطالعه: حدود ۴۰ دقیقهپیشنیاز: جلسه ۳مسیرها: صاحب کالا و بازرگان، راننده و شرکت حمل جادهای، فورواردر و ترخیصکار
اهداف یادگیری
پس از این جلسه میتوانید طرفهای فصل 1.4 ADR (فرستنده، حملکننده، گیرنده، بارگیر، بستهبند، پرکننده، بهرهبردار مخزن، تخلیهکننده) را نام ببرید و مهمترین وظیفه هر کدام را بگویید.
پس از این جلسه میتوانید توضیح دهید چرا نقطه شروع همیشه فرستنده است و «تکیه بر اطلاعات دیگران» چه حدی دارد.
پس از این جلسه میتوانید بگویید فورواردری که نامش در سند حمل بهعنوان فرستنده میآید چه وظایفی را پذیرفته است.
پس از این جلسه میتوانید نقش ترخیصکار، بندر و بیمهگر را، که ADR نام نمیبرد، در زنجیره حمل ایران جای دهید.
پس از این جلسه میتوانید وظیفه مشاور ایمنی (DGSA) و قواعد خدمه وسیله نقلیه (فصل 8.3) را توضیح دهید.
بخوانید
این بخشها را به ترتیب بخوانید. هر پیوندی را که باز کنید، علامت میخورد.
در حمل کالای خطرناک هیچکس بهتنهایی مسئول همهچیز نیست. موافقتنامه ADR در فصل 1.4 برای هر طرف زنجیره فهرست جداگانهای از وظایف نوشته و منطقش ساده است: هر کس کاری را تضمین میکند که در دست خود اوست.
قاعده کلی (بند 1.4.1): همه طرفها، حتی آنهایی که نامشان در فهرست نیامده، باید به تناسب خطر از حادثه پیشگیری کنند و در خطر فوری، خدمات امدادی را خبر کنند. چند نقش ممکن است در یک شرکت جمع شود؛ کارخانهای که خودش بستهبندی، بارگیری و ارسال میکند، وظایف هر سه را دارد. پیامد حقوقی کوتاهی را قانون داخلی هر کشور تعیین میکند، نه ADR.
فرستنده نقطه شروع است: کالا را طبقهبندی میکند، اطلاعات و اسناد را به حملکننده میدهد و فقط بستهبندی و مخزن تأییدشده به کار میبرد. اگر از بستهبند یا بارگیر دیگری کمک بگیرد، مسئولیتش منتقل نمیشود.
بستهبند شرایط بستهبندی را رعایت میکند و علامت و برچسب را روی بسته میزند.
بارگیر بستهای را که بستهبندیاش آسیب دیده تا تعمیر برای حمل تحویل نمیدهد، ممنوعیت بارگیری مختلط و جداسازی از مواد غذایی را رعایت میکند و پلاکارد و علامتهای کانتینر را نصب میکند.
پرکننده و بهرهبردار تانککانتینر مسئول مخزن مناسب، پرکردن درست، پلاک نارنجی مخزن و نگذشتن تاریخ بازرسی آناند.
حملکننده مجاز بودن حمل، کامل بودن اسناد، اضافهبار، پلاکها و تجهیزات را کنترل میکند و دستورالعمل کتبی را به خدمه میدهد. برای بیشتر اینها میتواند به اطلاعات دیگران تکیه کند، ولی بازدید چشمی وسیله و بار با خود اوست؛ اگر تخلفی ببیند، تا رفع ایراد بار را حرکت نمیدهد.
گیرنده پذیرش بار را بیدلیل عقب نمیاندازد و تخلیهکننده پیش از تخلیه کالا را با سند تطبیق میدهد و پس از تمیزکاری علامتها را برمیدارد.
در کشورهای عضو ADR، شرکتهایی که کالای خطرناک میفرستند، حمل، بستهبندی، بارگیری، پرکردن یا تخلیه میکنند، باید مشاور ایمنی (DGSA) داشته باشند که بر رعایت مقررات نظارت میکند و گزارش سالانه مینویسد. فصل 8.3 هم چند قاعده کوتاه برای خدمه دارد: مسافر ممنوع، باز نکردن بسته، سیگار ممنوع، موتور خاموش هنگام بارگیری و پارک فقط با ترمز دستی.
چند نقش مهم در تجارت ایران در فهرست ADR نیستند. فورواردری که نامش در CMR یا بارنامه بهعنوان فرستنده میآید، طبق تعریف «فرستنده» همه وظایف او را پذیرفته و باید اعلام کتبی خطرناک بودن کالا و همه اسناد را از صاحب کالا بگیرد. ترخیصکار یکی بودن شرح کالا، تعرفه، شماره UN و مقدار را در اظهارنامه و اسناد کنترل میکند. بهرهبردار بندر کالا را در محوطه مخصوص و جدا نگه میدارد و بیمهگر باید از خطرناک بودن کالا خبر داشته باشد؛ ما بیمه بار را از طریق بیمهگران همکار ترتیب میدهیم و این را صریح به آنها اعلام میکنیم.
روح این فصل «کنترل دوباره» است: اگر یک حلقه کوتاهی کند، حلقه بعدی باید جلوی حرکت بار را بگیرد. ولی هزینه کوتاهی در طبقهبندی، بستهبندی و اظهار معمولاً به صاحب کالا برمیگردد.
واژههای کلیدی
فارسی
انگلیسی
کوتهنوشت
فرستنده
Consignor
حملکننده
Carrier
گیرنده
Consignee
بارگیر
Loader
بستهبند
Packer
پرکننده
Filler
تخلیهکننده
Unloader
مشاور ایمنی حمل کالای خطرناک
Dangerous goods safety adviser
DGSA
کالای خطرناک پرپیامد
High consequence dangerous goods
HCDG
دستورالعمل کتبی
Instructions in writing
تمرین عملی
یک محموله ساختگی: «شرکت نمونه رنگ» در تبریز ۴۰ بشکه رنگ (UN 1263 PAINT, 3, II) را با کامیون از راه بازرگان برای یک خریدار در استانبول میفرستد. بشکهها را انبار یک پیمانکار پر و برچسب میزند و بار میکند. یک فورواردر کامیون را رزرو میکند و نام خودش را در CMR بهعنوان فرستنده مینویسد. برای هر پرسش بگویید چه کسی مسئول است و چرا.
طبقهبندی کالا و دادن اسناد به حملکننده با کیست، و فورواردر پیش از امضای CMR چه باید بگیرد؟
هنگام بارگیری یک بشکه فرورفته و نشتی دیده میشود.
کامیون پلاک نارنجی جلو و عقب ندارد و راننده میخواهد حرکت کند.
شرح کالا در اظهارنامه گمرکی صادراتی «رزین» نوشته شده، ولی SDS و سند حمل «رنگ» میگویند.
بعد از تخلیه در استانبول، چه کسی بررسی میکند که کار طبق ADR انجام شده است؟
پاسخ
فرستنده. چون نام فورواردر در CMR بهعنوان فرستنده آمده، او وظایف بند 1.4.2.1 را پذیرفته است؛ پس باید اعلام کتبی خطرناک بودن کالا، SDS و مشخصات بستهبندی را از صاحب کالا بگیرد (بند 1.4.2.1.3). صاحب کالا هم بهعنوان فرستنده واقعی مسئول درستی اطلاعات است و استفاده از انبار پیمانکار مسئولیتش را منتقل نمیکند (بند 1.4.2.1.2).
بارگیر باید آسیبدیدگی بستهها را بررسی کند و بستهای را که بستهبندیاش آسیب دیده و نشت کرده یا امکان نشت دارد، تا تعمیر برای حمل تحویل ندهد (بند 1.4.3.1.1 (ب))؛ بستهبند هم مسئول بستهبندی درست است.
حملکننده. نصب پلاک نارنجی را کنترل میکند و تا رفع ایراد نباید بار را حرکت دهد (بندهای 1.4.2.2.1 (و) و 1.4.2.2.3).
ترخیصکار باید این ناسازگاری را پیش از اظهار ببیند و اصلاح کند، ولی مسئولیت درستی اظهار و هزینه توقف با صاحب کالاست.
گیرنده بار را بیدلیل معطل نمیکند و پس از تخلیه بررسی میکند (بند 1.4.2.3.1)؛ تخلیهکننده کالا را با سند تطبیق میدهد و پس از تمیزکاری علامتها را برمیدارد (بند 1.4.3.7).
آزمونک جلسه
آزمونک تمرینی است: هر چند بار خواستید تکرار کنید. نمره قبولی ۷۰٪؛ بهترین نمره شما نگه داشته میشود.
مهمان هستید؟ پیشرفت، نمره، نشانه و یادداشت فعلاً فقط در همین مرورگر نگه داشته میشود؛ با عضویت رایگان آن را در حساب خود نگه دارید.
این دوره و گواهی پایان آن آموزشی است و جایگزین گواهینامه رسمی راننده ADR، گواهی آموزش IMDG/IATA یا هیچ مجوز قانونی نیست. برای حمل واقعی، متن رسمی مقررات و دستور مرجع صالح ملاک است.