جدول بارگیری مختلط ADRببینید ADR درباره کنار هم گذاشتن کلاس ۸ با کلاسهای دیگر در یک کامیون چه میگوید.
خلاصه جلسه
ماده خورنده مادهای است که با واکنش شیمیایی به پوست آسیب برگشتناپذیر میزند، یا اگر نشت کند، کالای دیگر و وسیله حمل را بهشدت آسیب میزند یا از بین میبرد. پس خطر کلاس ۸ فقط سوختگی دست نیست؛ کف کانتینر، بدنه تانکر و بستههای کناری هم قربانی نشتی میشوند. شماره کلاس هم ترتیب خطر نیست و کلاس ۸ از کلاس ۳ «کمخطرتر» نیست.
اسید یا قلیا؟ کلاس ۸ زیرکلاس عددی ندارد، ولی ADR به هر ماده یک کد طبقهبندی میدهد. کدهای C1 تا C4 اسیدها هستند (معدنی و آلی، مایع و جامد) و C5 تا C8 بازها یا قلیاها. اسید سولفوریک C1 است و سود سوزآور جامد، یعنی سود پرک، C6 یعنی باز معدنی جامد. خورندگی فقط کار اسید نیست: باز قوی هم با واکنش شیمیایی به پوست آسیب برگشتناپذیر میزند و همین است که سود سوزآور را در کلاس ۸ میگذارد (UN 1823 برای جامد با گروه II؛ UN 1824 برای محلول). کدهای دیگر خطر فرعی را نشان میدهند: CF خورنده و قابل اشتعال مثل اسید فرمیک، CO خورنده و اکسیدکننده مثل اسید نیتریک غلیظ، CT خورنده و سمی مثل اسید فلوئوریدریک، و C11 اشیایی مثل باتری اسیدی خودرو.
گروه بستهبندی برای مادهای که در فهرست آمده از پیش تعیین شده است. برای ماده تازه، ملاک زمانی است که ماده لازم دارد تا به پوست سالم آسیب برگشتناپذیر بزند: سه دقیقه یا کمتر گروه I، بیش از سه دقیقه تا یک ساعت گروه II و بیش از یک ساعت تا چهار ساعت گروه III. مادهای که به پوست آسیب نمیزند ولی فولاد یا آلومینیوم را در ۵۵ درجه بیش از ۶٫۲۵ میلیمتر در سال میخورد هم گروه III است. صاحب کالا این آزمونها را خودش انجام نمیدهد؛ گروه را از بخش ۱۴ برگه SDS برمیدارد و با غلظت واقعی کالا مقایسه میکند.
اسید نیتریک نشان میدهد غلظت چقدر مهم است: همیشه UN 2031 است، ولی زیر ۶۵ درصد کلاس ۸ گروه II با عدد خطر 80، از ۶۵ تا ۷۰ درصد 8 (5.1) گروه II با عدد 85، و بالای ۷۰ درصد 8 (5.1) گروه I با عدد 885. از ۶۵ درصد به بالا برچسب اکسیدکننده 5.1 هم لازم است.
برچسب کلاس ۸ نیمه بالای سفید با مایعی دارد که دست و فلز را میخورد و نیمه پایین سیاه با عدد ۸ سفید. در پلاک نارنجی رقم اول ۸ است: 80 خورنده بدون خطر فرعی، 83 خورنده و قابل اشتعال، 85 خورنده و اکسیدکننده و 86 خورنده و سمی؛ ۸ تکراری یعنی بسیار خورنده.
در چیدن بار، اسید و قلیا را کنار هم نگذارید، چون با هم واکنش شدید میدهند. اسید کنار سیانید یا هیپوکلریت (آب ژاول) هم گاز سمی میسازد. باتری خودرو در جاده با شرایط ویژهمقرره 598 از بقیه مقررات ADR معاف است، ولی این معافیت برای دریا و هوا نیست. اسید سولفوریک و اسید کلریدریک در فهرست پیشسازهای کنوانسیون ۱۹۸۸ هستند و واردات آنها معمولاً مجوز جداگانه میخواهد.
واژههای کلیدی
فارسی
انگلیسی
کوتهنوشت
ماده خورنده
Corrosive substance
Class 8
اسید
Acid
C1–C4
باز؛ قلیا
Base; Alkali
C5–C8
سود سوزآور (هیدروکسید سدیم)
Sodium hydroxide; Caustic soda
UN 1823 / UN 1824
کد طبقهبندی
Classification code
عدد شناسایی خطر (کد کملر)
Hazard identification number (Kemler code)
خوردگی فلز
Corrosion of metal (steel or aluminium)
خطر فرعی اکسیدکننده
Subsidiary hazard, oxidizing
5.1
پیشساز
Precursor (1988 UN Convention)
باتری تر پرشده با اسید
Batteries, wet, filled with acid
UN 2794
تمرین عملی
یک انبار ساختگی پنج کالا را برای یک کانتینر صادراتی آماده کرده است. برای هر کالا بگویید اسید است یا باز، شماره UN، کلاس و خطر فرعی، گروه بستهبندی و عدد پلاک نارنجی (اگر با تانکر حمل شود) چیست. بعد بگویید کدام کالاها را نباید کنار هم چید.
اسید سولفوریک ۹۸ درصد
سود سوزآور جامد (سود پرک) در کیسه
اسید نیتریک ۶۸ درصد
اسید فرمیک ۹۰ درصد
آب ژاول (محلول هیپوکلریت سدیم)
پاسخ
اسید معدنی مایع (C1)؛ UN 1830 SULPHURIC ACID، کلاس ۸ بدون خطر فرعی، گروه II، عدد خطر 80. (اسید تا ۵۱ درصد شماره دیگری دارد: UN 2796.)
باز معدنی جامد (C6)؛ UN 1823 SODIUM HYDROXIDE, SOLID، کلاس ۸، گروه II. کلاس ۸ است چون باز قوی هم با واکنش شیمیایی به پوست آسیب برگشتناپذیر میزند. کیسه ضد رطوبت با تأییدیه UN.
اسید با خطر اکسیدکننده (CO1)؛ UN 2031 NITRIC ACID، 8 (5.1)، گروه II (بین ۶۵ و ۷۰ درصد)، عدد خطر 85؛ برچسب ۸ و 5.1. دور از مواد قابل اشتعال مثل پالت چوبی آغشته، کاغذ و حلال.
اسید با خطر قابل اشتعال (CF1)؛ UN 1779 FORMIC ACID، 8 (3)، گروه II، عدد خطر 83؛ برچسب ۸ و ۳.
سایر مواد خورنده (C9)؛ UN 1791 HYPOCHLORITE SOLUTION، کلاس ۸، گروه II یا III بسته به محلول.
چیدمان: سود پرک (باز) را کنار اسیدها (۱، ۳ و ۴) نگذارید، چون اسید و قلیا واکنش شدید میدهند. آب ژاول را هم از اسیدها دور کنید، چون اسید کنار هیپوکلریت گاز سمی میسازد. اسید نیتریک غلیظ را از هر ماده قابل اشتعال، از جمله اسید فرمیک، دور نگه دارید. فاصله و روش جداسازی را با قواعد کد IMDG در بارگیری کانتینر تطبیق دهید.
آزمونک جلسه
آزمونک تمرینی است: هر چند بار خواستید تکرار کنید. نمره قبولی ۷۰٪؛ بهترین نمره شما نگه داشته میشود.
مهمان هستید؟ پیشرفت، نمره، نشانه و یادداشت فعلاً فقط در همین مرورگر نگه داشته میشود؛ با عضویت رایگان آن را در حساب خود نگه دارید.
این دوره و گواهی پایان آن آموزشی است و جایگزین گواهینامه رسمی راننده ADR، گواهی آموزش IMDG/IATA یا هیچ مجوز قانونی نیست. برای حمل واقعی، متن رسمی مقررات و دستور مرجع صالح ملاک است.