در این جلسه: جدول بارگیری مختلط ADR (بند 7.5.2.1) را بخوانید و بگویید دو بسته با برچسبهای مختلف در یک کامیون یا کانتینر مجازند یا نه و…
مدت مطالعه: حدود ۴۵ دقیقهپیشنیاز: جلسه ۲۶مسیرها: صاحب کالا و بازرگان، راننده و شرکت حمل جادهای، فورواردر و ترخیصکار
اهداف یادگیری
پس از این جلسه میتوانید جدول بارگیری مختلط ADR (بند 7.5.2.1) را بخوانید و بگویید دو بسته با برچسبهای مختلف در یک کامیون یا کانتینر مجازند یا نه.
پس از این جلسه میتوانید قاعدههای تکمیلی جاده را به کار ببرید: کانتینر بسته روی خودرو (7.5.2.3)، کالای مقدار محدود (7.5.2.4) و جدا کردن مواد سمی از خوراک (7.5.4).
پس از این جلسه میتوانید چهار سطح جداسازی کد IMDG و مفهوم «گروه جداسازی» را توضیح دهید و بگویید چرا باری که در جاده مجاز است ممکن است در بندر رد شود.
پس از این جلسه میتوانید شش اصل انبار کالای خطرناک در بندر را نام ببرید و هر کدام را به درس تیانجین یا بیروت ربط دهید.
پس از این جلسه میتوانید برای یک محموله مختلط، ترکیب بار را با برگه SDS و جدول ADR گامبهگام برنامهریزی کنید.
بخوانید
این بخشها را به ترتیب بخوانید. هر پیوندی را که باز کنید، علامت میخورد.
۱۶ بخش برگه SDSبخش ۷ (انبارش) و بخش ۱۰ (پایداری و واکنشپذیری) ناسازگاریهایی را میگویند که برچسب نشان نمیدهد.
انفجارهای بندر تیانجین ۲۰۱۵نمونه واقعی تجاوز از سقف مقدار، انبار نزدیک مردم و آتشنشانی که فهرست کالا را نداشت.
خلاصه جلسه
جداسازی یعنی دور نگه داشتن کالاهایی که اگر به هم برسند آتش، انفجار یا گاز سمی میسازند. هر بسته بهتنهایی ممکن است درست بستهبندی و برچسبگذاری شده باشد؛ خطر از کنار هم گذاشتن کالاهای ناسازگار میآید. سه قاعدهگذار سه روش متفاوت دارند و نباید آنها را یکی گرفت.
جاده (ADR): ملاک جدول بند 7.5.2.1 فقط برچسبهای روی بسته است، هم برچسب اصلی و هم فرعی؛ بشکه متانول با دو برچسب ۳ و 6.1 با هر دو ستون سنجیده میشود. نتیجه ساده است: کلاسهای ۲ تا ۹ تقریباً همه با هم مجازند، جز مواد خودواکنشگر و پراکسیدهای آلی که برچسب فرعی انفجاری دارند. بستههای کلاس ۱ با کلاسهای دیگر ممنوعاند، جز چند استثنای مشخص؛ و بسته 1.4 فقط وقتی با همه میرود که گروه سازگاری آن S باشد. پس کارتن ترقه 1.4G کنار قوطی رنگ ممنوع است. یک دام رایج: در جدول رسمی، علامت X یعنی «مجاز» و خانه خالی یعنی «ممنوع». برای کالاهایی که نمیتوانند با هم بروند، سند حمل جداگانه لازم است.
سه قاعده تکمیلی جاده را هم به خاطر بسپارید: محتوای کانتینر بسته با دیواره کامل در ممنوعیتها حساب نمیشود، مگر وقتی پای کلاس ۱ در میان است؛ کالای «مقدار محدود» با مواد منفجره ممنوع است، جز بخش 1.4 و دو شماره استثنا؛ و بستههای سمی و برخی کالاهای کلاس ۹ که کد CV28 دارند، با دیواره، ردیف بسته بیخطر یا دستکم 0.8 متر فاصله از خوراک و علوفه جدا میشوند.
جدول ADR شیمی را نمیبیند. اسید و قلیا هر دو برچسب ۸ دارند و سیانید و اسید کلریدریک از نظر جدول ممنوع نیستند؛ ولی سیانید با اسید گاز کشنده سیانید هیدروژن میدهد. این ناسازگاریها در بخشهای ۷ و ۱۰ برگه SDS نوشته شده است.
دریا (IMDG): چهار سطح فاصله دارد: «دور از»، «جدا از»، «جدا با یک محفظه یا انبار کامل» و سختترین، «جدا در طول کشتی». علاوه بر کلاس، «گروههای جداسازی» مثل اسیدها، قلیاها، سیانیدها و هیپوکلریتها و کدهای ویژه ستون 16b فهرست کالا هم تصمیم میگیرند. کالاهایی که باید «جدا از» یا سختتر از هم باشند، در اصل در یک کانتینر نمیروند؛ به همین دلیل کانتینر مختلطی که در جاده مجاز بوده، ممکن است در بندر رد شود. برای باری که هم جادهای و هم دریایی است، از اول بر پایه قاعده سختتر برنامه بریزید.
انبار بندر: کالای خطرناک گاهی هفتهها در بندر میماند. شش اصل همیشه تکرار میشود: بلوک جدا برای هر گروه ناسازگار، سقف مقدار برای هر انبار و هر بلوک، فاصله از مناطق مسکونی، کنترل دما و آفتاب (در بندرهای خلیج فارس جدی است)، فهرست بهروز کالا در دست آتشنشانی، و تعیین تکلیف سریع کالای مانده. تیانجین ۲۰۱۵ و بیروت ۲۰۲۰ نشان دادند بیتوجهی به همین اصول ساده چه هزینهای دارد.
تصمیم اول با فرستنده است: اگر ترکیب بار را درست اعلام نکند، بارگیر و انباردار نمیتوانند خطر را ببینند.
واژههای کلیدی
فارسی
انگلیسی
کوتهنوشت
جداسازی کالای خطرناک
Segregation of dangerous goods
ممنوعیت بارگیری مختلط
Mixed loading prohibition
گروه سازگاری (کلاس ۱)
Compatibility group
CG
گروه جداسازی
Segregation group
SGG
دور از
Away from
جدا از
Separated from
جدا با یک محفظه یا انبار کامل
Separated by a complete compartment or hold from
جدا در طول کشتی با یک محفظه یا انبار کامل میانی
Separated longitudinally by an intervening complete compartment or hold from
مقدار محدود
Limited quantity
LQ
محفظه حمل
Cargo transport unit
CTU
تمرین عملی
یک کامیون جمعآوری بار (مثال ساختگی) قرار است از چند انبار در تهران بار بگیرد و به بندر برود. برای هر جفت بسته بگویید طبق جدول ADR در یک کامیون مجاز است یا نه، و آیا با وجود آن باید کاری بکنید.
کارتن ترقه و فشفشه UN 0336 (1.4G) و کارتن قوطی رنگ صنعتی UN 1263 (برچسب ۳).
همان کارتن رنگ و کارتن ترقه دیگری از نوع UN 0337 (1.4S).
کیسه سیانید سدیم جامد UN 1689 (برچسب 6.1) و گالن اسید کلریدریک UN 1789 (برچسب ۸).
کیسه سیانید سدیم و پالت کیسه برنج.
بشکه اسید سولفوریک UN 1830 و بشکه محلول سود سوزآور UN 1824 که هر دو در یک کانتینر صادراتی به کشتی میروند.
پاسخ
ممنوع. بسته 1.4 فقط وقتی با کلاسهای دیگر مجاز است که گروه سازگاری آن S باشد (یادداشت a جدول 7.5.2.1). دو وسیله نقلیه جدا و سند حمل جداگانه لازم است (5.4.1.4.2).
مجاز؛ گروه سازگاری S است.
جدول برچسب ADR میان 6.1 و ۸ ممنوعیتی ندارد، ولی سیانید با اسید گاز بسیار سمی سیانید هیدروژن میدهد. توصیه صفحه جداسازی: وسیله جدا، یا دستکم فاصله و جداکننده؛ در کشتی هم سیانیدها با کد ویژه از اسیدها جدا میشوند.
سیانید سدیم کد CV28 دارد؛ پس طبق بند 7.5.4 نباید روی برنج یا بلافاصله کنار آن چیده شود: دیواره کامل به ارتفاع بستهها، ردیفی از بستههای بیبرچسب یا دستکم 0.8 متر فاصله.
در جاده، جدول ADR مانعشان نمیشود (هر دو برچسب ۸). ولی در دریا اسیدها و قلیاها گروههای جداسازی جدا دارند و دستکم باید «دور از» هم باشند، و برای «دور از» هم داخل یک کانتینر شرط هست (7.3.4 کد IMDG). پیش از چیدن کانتینر، جداسازی را از خط کشتیرانی بپرسید؛ امنترین راه دو کانتینر جداست.
آزمونک جلسه
آزمونک تمرینی است: هر چند بار خواستید تکرار کنید. نمره قبولی ۷۰٪؛ بهترین نمره شما نگه داشته میشود.
مهمان هستید؟ پیشرفت، نمره، نشانه و یادداشت فعلاً فقط در همین مرورگر نگه داشته میشود؛ با عضویت رایگان آن را در حساب خود نگه دارید.
این دوره و گواهی پایان آن آموزشی است و جایگزین گواهینامه رسمی راننده ADR، گواهی آموزش IMDG/IATA یا هیچ مجوز قانونی نیست. برای حمل واقعی، متن رسمی مقررات و دستور مرجع صالح ملاک است.